Acrilico – co to za materiał i jakie ma zastosowanie?

Acrilico najczęściej oznacza akryl, czyli syntetyczne włókno stosowane jako tańszy zamiennik wełny. Materiał jest lekki, miękki i łatwy w pielęgnacji, ale słabiej przepuszcza powietrze oraz ma skłonność do mechacenia. Sprawdź, gdzie się go wykorzystuje, jak prać akrylowe ubrania i czym różni się od wełny.

Co to jest acrilico?

Określenie acrilico jest spotykane przede wszystkim na metkach odzieżowych i oznacza akryl. W języku polskim używa się także nazw poliakryl, anilana, orlon lub włókno akrylowe.

Akryl powstaje z syntetycznego polimeru, którego podstawowym składnikiem jest akrylonitryl. Surowiec ten pochodzi z przemysłu petrochemicznego, dlatego nie jest włóknem naturalnym, takim jak bawełna, len czy wełna. Włókna poliakrylonitrylowe powinny zawierać co najmniej 85% akrylonitrylu.

Materiał opracowano w pierwszej połowie XX wieku. Zyskał popularność w odzieżownictwie dzięki niskim kosztom produkcji, odporności na działanie wielu czynników i wyglądowi przypominającemu wełnę.

Na metce zapis acrilico oznacza syntetyczne włókno akrylowe, a nie wełnę ani materiał pochodzenia roślinnego.

Jak powstaje włókno akrylowe?

Produkcja zaczyna się od rozpuszczenia polimeru w specjalnym rozpuszczalniku. Płynna masa przechodzi przez dyszę z wieloma otworami, dzięki czemu powstają cienkie strumienie przyszłych włókien.

W zależności od technologii rozpuszczalnik jest usuwany w kąpieli wodnej albo odparowywany w strumieniu ogrzanego, obojętnego gazu. Następnie włókna są myte, rozciągane, suszone i delikatnie zagniatane, aby uzyskały pożądaną sprężystość oraz strukturę.

Gotowe włókna można ciąć na krótsze odcinki lub pozostawić w postaci długich pasm. Później wykorzystuje się je do produkcji przędzy, dzianin i tkanin.

Jakie właściwości ma akryl?

Akryl jest lekki, miękki i przyjemny w dotyku. Producenci mogą nadawać mu wygląd zbliżony do wełny, dlatego często trafia do kolekcji jesiennych i zimowych.

Materiał słabo pochłania wilgoć i nie zapewnia takiej przewiewności jak włókna naturalne. W ogrzewanych pomieszczeniach lub podczas wysiłku może powodować uczucie przegrzania i dyskomfort.

Akryl dobrze zachowuje intensywność barw, nie gniecie się łatwo i jest odporny na działanie wielu rozpuszczalników. Jednocześnie jego włókna mogą się rozciągać, elektryzować oraz szybko tworzyć charakterystyczne kulki.

Na odczuwalny komfort wpływają także grubość dzianiny, sposób wykończenia i domieszki innych włókien. Nie każdy akrylowy produkt będzie zachowywać się identycznie.

Gdzie stosuje się akryl?

Akryl wykorzystuje się wszędzie tam, gdzie liczy się niska cena, lekkość i wizualne podobieństwo do wełny. Najczęściej spotyka się go w takich produktach:

• swetrach, kardiganach i golfach,
• czapkach, szalikach oraz rękawiczkach,
• kocach, narzutach i imitacjach futer,
• podszewkach obuwia i rękawic,
• dywanach oraz tkaninach obiciowych,
• przędzy do robótek na drutach i szydełku.

Włókno akrylowe występuje również w mieszankach z wełną, bawełną, poliestrem lub innymi surowcami. Domieszka zmienia wygląd, sprężystość, cenę i sposób pielęgnacji gotowej tkaniny.

Akryl czy wełna – co wybrać?

Akryl jest zwykle znacznie tańszy od dobrej jakości wełny i łatwiejszy w codziennej pielęgnacji. Na wieszaku może wyglądać podobnie, jednak różnice stają się wyraźniejsze podczas noszenia.

Wełna pomaga regulować temperaturę i zachowuje właściwości izolacyjne także przy niewielkim zawilgoceniu. Akryl słabo transportuje pot od skóry, dlatego podczas ruchu może dawać wrażenie wilgotnej, ciężkiej warstwy.

Jeśli najważniejsza jest niska cena, łatwe pranie lub produkt używany okazjonalnie, akryl może być wystarczający. Przy częstym noszeniu, dużej aktywności i skłonności do pocenia lepiej sprawdzi się wełna albo mieszanka z przewiewnym włóknem naturalnym.

Jakie są wady i zalety akrylu?

Zalety

Akryl pozwala uzyskać miękką i lekką dzianinę bez wysokiego kosztu charakterystycznego dla naturalnej wełny. Nie gniecie się łatwo, dobrze przyjmuje barwniki i może być prany w pralce, jeśli zezwala na to metka.

Jest także użyteczny w produktach dekoracyjnych oraz tekstyliach, w których nie jest wymagana wysoka chłonność. Niewielka domieszka akrylu w mieszance może obniżyć cenę i poprawić sprężystość materiału.

Wady

Najczęściej wskazywanym problemem jest mechacenie. Kulki powstają na skutek tarcia podczas noszenia i prania, zwłaszcza w miejscach kontaktu z paskiem, torbą, kurtką lub inną odzieżą.

Materiał słabo oddycha i może sprzyjać zatrzymywaniu potu przy skórze. Z tego powodu nie zawsze zapewnia komfort podczas intensywnego ruchu, w zatłoczonych pomieszczeniach lub przy wysokiej temperaturze.

Akryl jest również tworzywem syntetycznym, którego produkcja opiera się na surowcach kopalnych. W trakcie prania może uwalniać mikrowłókna do ścieków. W jednym z badań akryl uwalniał około 730 000 cząstek włókien syntetycznych podczas jednego prania, czyli więcej niż badane tkaniny poliestrowe i mieszanki poliestru z bawełną.

Jak prać i suszyć akryl?

Przed praniem sprawdź symbol na metce. Najbezpieczniejsza jest delikatna temperatura, łagodny program i ograniczone wirowanie.

Nie stosuj bardzo gorącej wody. Wysoka temperatura może odkształcić włókna, a nawet doprowadzić do ich nadtopienia. Zimna woda nie niszczy materiału w taki sposób, ale nie zawsze zapewnia najlepszy efekt prania, dlatego warto trzymać się zaleceń producenta.

Podczas pielęgnacji akrylowego swetra zastosuj następujące zasady:

• pierz ubranie na lewej stronie,
• wybieraj łagodny detergent do tkanin kolorowych,
• nie przeładowuj bębna pralki,
• unikaj wysokich obrotów wirowania,
• nie używaj wybielacza bez wyraźnego zezwolenia na metce,
• susz dzianinę na płasko, aby ograniczyć rozciąganie.

Odzież akrylową warto prać oddzielnie od rzeczy, które intensywnie się pylą lub mają mocno kontrastujący kolor. Luźne włókna z innych ubrań mogą przykleić się do powierzchni dzianiny i sprawić, że będzie wyglądała na bardziej zmechaconą.

Jak ograniczyć mechacenie akrylu?

Najwięcej tarcia powstaje w okolicy pach, boków tułowia, mankietów i ramion. Unikaj noszenia akrylowego swetra pod szorstką kurtką oraz w połączeniu z ciężką torbą przewieszaną przez ramię.

Powstałe kulki można usuwać golarką do ubrań lub specjalnym grzebykiem. Narzędzie prowadź lekko po naprężonej powierzchni, bez mocnego dociskania, ponieważ zbyt intensywne golenie może przeciąć włókna.

Nie szarp mechacenia ręką i nie wycinaj pojedynczych nitek nożyczkami. Takie działania mogą powiększyć uszkodzenie i osłabić dzianinę.

Czy acrilico nadaje się do ubrań na co dzień?

Tak, ale wybór zależy od przeznaczenia odzieży i indywidualnej tolerancji na ciepło oraz wilgoć. Akryl może sprawdzić się w czapce, szaliku, swetrze noszonym krótko lub ubraniu używanym sporadycznie.

Przy zakupie zwróć uwagę na skład procentowy, gęstość dzianiny, jakość wykonania i sposób konserwacji. Produkty z domieszką akrylu mogą zapewniać lepszy komfort niż modele wykonane wyłącznie z tego włókna, zwłaszcza gdy zawierają bawełnę, wełnę lub wiskozę.

Jeżeli ubranie ma być noszone przez wiele godzin, podczas spacerów lub aktywności, wybierz materiał lepiej odprowadzający wilgoć. Sam wygląd przypominający wełnę nie oznacza takich samych właściwości użytkowych.